نقش میانجی اطلاعات نامتقارن در بازار رقابت ناقص بر رابطه بین تورش پیش‌بینی سود و ریسک ویژه ناشی از مدل قیمت‌گذاری دارایی‌های سرمایه‌ای

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 استادیار حسابداری، گروه تحصیلات تکمیلی حسابداری و حسابرسی، دانشکده مدیریت، واحد تهران شمال، دانشگاه آزاد اسلامی، تهران، ایران

2 کارشناس ارشد حسابداری، دانشکده مدیریت، واحد تهران شمال، دانشگاه آزاد اسلامی، تهران، ایران

10.30495/afi.2021.1925455.1016

چکیده

از دیدگاه نظری، شرکت‌ها باید نسبت به کاهش ریسک‌های اطلاعاتی اقدام نمایند تا محیط شفافی برای تصمیم‌گیری گروه‌‌های مختلف فعال در حوزه بازار سرمایه فراهم سازند. از این رو شناسایی عوامل بالقوه مؤثر بر ریسک دارای اهمیت است. هدف این مقاله مطالعه تأثیر تورش پیش‌بینی سود مدیران بر ریسک ویژه (غیرسیستماتیک) با در نظر گرفتن نقش میانجی اطلاعات نامتقارن در شرایط بازار رقابت ناقص است. جهت استخراج ریسک ویژه از انحراف معیار چنددوره‌ای پسماندهای مدل قیمت‌گذاری دارایی‌های سرمایه‌ای استفاده شده است. قدرمطلق اختلاف نسبی بین مقادیر واقعی و مقادیر پیش‌بینی شده سود هر سهم ملاک ارزیابی تورش پیش‌بینی سود است. به علاوه، ناقرینگی اطلاعاتی بر اساس دامنه شکاف نسبی بین قیمت پیشنهادی خرید و فروش سهام ارزیابی گردیده است. به روش غربالگری حذفی سیستماتیک تعداد 147 شرکت پذیرفته شده در بورس اوراق بهادار تهران طی دوره زمانی سال‌های 1391 تا 1396 به عنوان جامعه آماری غربال‌شده پژوهش گزینش شدند. جهت آزمون فرضیه‌های پژوهش از مدل‌های رگرسیون چند متغیره استفاده شده است. نتایج بیانگر آن است که وجود مقادیر بالاتر انحراف در پیش‌بینی سود مدیران سبب افزایش ریسک ویژه شده است. به علاوه، درجه بالاتر عدم تقارن اطلاعاتی نیز زمینه‌ساز افزایش ریسک ویژه شده است. همچنین، عدم تقارن اطلاعاتی منجر به تقویت رابطه مثبت بین انحراف در پیش‌بینی سود مدیران و ریسک ویژه شده است. در کل، وجود تورش در پیش‌بینی سود مدیران و وقوع ناقرینگی ناشی از توزیع نامتقارن اطلاعات ضمن افزایش ریسک‌های اطلاعاتی و تضعیف کیفیت محیط اطلاعاتی، موجب افزایش ریسک ویژه خاص اوراق بهادار شرکت‌ها شده است.

کلیدواژه‌ها


عنوان مقاله [English]

The Mediator role of Information Asymmetry in Imperfect Competition Market on the relation between Earnings Forecast Bias & Idiosyncratic Risk derived from Capital Assets Pricing Model

نویسندگان [English]

  • Mohammad Hassani 1
  • Sanaz Moradi 2
1 Assistant Professor in Accounting, Department of Accounting & Auditing, Faculty of Management, North Tehran Branch, Islamic Azad University, Tehran, Iran
2 Master in Accounting, Department of Accounting, Faculty of Management, North Tehran Branch, Islamic Azad University, Tehran, Iran
چکیده [English]

Theoretically, firms should reduce information risks to provide a transparent environment for different groups in capital market to make decisions. Therefore, identifying potential risk factors is important. This paper investigated the impact of earnings forecast bias and information asymmetry in imperfect competition market on the idiosyncratic risk. It is used the standard deviation of residuals extracted from capital asset pricing model to measure the idiosyncratic risk. Earnings forecast bias is measured based on the absolute value of difference between actual value and forecasted value of earnings per share scaled by the beginning stock price. In addition, information asymmetry is assessed based on the stock price bid-ask spread. Using filtering method, 147 firms listed in Tehran Securities & Exchange during 2013 to 2018 selected as research population. Research hypotheses analyzed through multivariate regression models. Research results showed that more earnings forecast bias lead to increase the idiosyncratic risk. In addition, high level of information asymmetry caused to increase the idiosyncratic risk. Also information asymmetry lead to strengthen the positive relation between earnings forecast bias and idiosyncratic risk. As a whole, firms with high level of earnings forecast bias & information asymmetry as inverse proxies of information quality which have worse information environment have more idiosyncratic risk.

کلیدواژه‌ها [English]

  • Earnings Forecast Bias
  • Information Asymmetry
  • Idiosyncratic Risk
  • Capital Assets Pricing Model
آشتاب، علی و پیری، پرویز. (1399)، تأثیر ویژگی‌های افشای پیش‌بینی سود بر ریسک شرکت با توجه به مدیریت سود واقعی، حسابداری مالی، 12 (45)، 91-63.
اخگر، محمدامید و جلوزان، ثریا. (1394)، بررسی اثر هموار‌سازی سود بر ریسک غیر سیستماتیک شرکت‌های پذیرفته‌ شده در بورس اوراق بهادار تهران، دانش حسابداری، 6 (20)، 145-123.
افلاطونی، عباس؛ زلقی، حسن و آذر، عاطفه. (1393)، بررسی رابطه بین مؤلفه‌های ریسک اطلاعاتی و صرف ریسک، دانش حسابداری مالی، 1 (3)، 64-49.
حیدرپور، فرزانه و خواجه محمود، زیبا. (1393). رابطه بین ویژگی‌های پیش‌بینی سود هر سهم توسط مدیریت بر ریسک و ارزش شرکت با هدف آینده‌نگری در تصمیم‌گیری، دانش مالی تحلیل اوراق بهادار، 7 (2)، 46-25.
خواجوی، شکراله؛ جهاندوست‌مرغوب، مهران و ویسی حصار، ثریا. (1399)، تأثیر محیط‌های مختلف اطلاعاتی بر رابطه بین کیفیت افشاء و ریسک غیرسیستماتیک سهام: رویکرد تحلیل مؤلفه‌های اصلی، راهبرد مدیریت مالی، مقالات پذیرفته شده و انتشار آنلاین.
رضایی، هانیه؛ صیادی، محمد و مرادخانی، بهنام. (1397)، بررسی تأثیر خوش‌بینی مدیریت بر رابطه بین ریسک و اقلام تعهدی اختیاری در شرکت‌های پذیرفته شده در بورس اوراق بهادار تهران، رویکردهای پژوهشی نوین در مدیریت و حسابداری، 10 (4)، 201-187.
زلقی، حسن؛ بیات، مرتضی و دانش عسگری، تهمینه. (1393). بررسی تأثیر پیش‌بینی سود از جانب مدیریت بر ریسک غیرسیستماتیک، راهبرد مدیریت مالی، 2 (2)، 136-121.
سلیمانی‌امیری، غلامرضا و گروه­ای، پگاه. (1396)، بررسی اثر اطمینان بیش ازحد مدیریت بر ریسک سیستماتیک و غیرسیستماتیک، پیشرفت‌های حسابداری، 9 (1)، 124-99.
صالح‌نژاد، حسن و وقفی، حسام. (1395)،تأثیر پیش‌بینی سود توسط مدیریت بر ریسک و ارزش شرکت، راهبرد مدیریت مالی، 4 (1)، 124-103.
طالب‌نیا، قدرت‌اله؛ احمدی، محسن و بیات، مرتضی. (1394)، بررسی ارتباط بین کیفیت اقلام تعهدی و ریسک غیر سیستماتیک، پژوهش‌های حسابداری مالی، 7 (2)، 52-33.
عرب‌ مازاریزدی، محمد؛ دولو، مریم و بدری، احمد. (1393)، قیمت‌گذاری ریسک غیرسیستماتیک: شواهدی مبتنی بر محتوای اطلاعاتی سود، پژوهش‌های تجربی حسابداری، 3 (3)، 19-1.
فضل‌زاده، علیرضا؛ عبدی، سهراب؛ فضل‌زاده، کیمیا و سلمانی هراب، اسد. (1398)، ویژگی‌های سود پیش‌بینی شده توسط مدیریت و ریسک سقوط آتی قیمت سهام، مدیریت کسب و کار بین‌المللی، 2 (4)، 159-141.
مشکی، مهدی و عاصی‌ربانی، محمود. (1390). بررسی رابطه بین خطای پیش‌بینی سود مدیریت با بازده غیرعادی سهام و ریسک سیستماتیک در بورس اوراق بهادار تهران، بررسی‌های حسابداری و حسابرسی، 18 (66)، 68-53.
Aman, H., (2011), Firm-specific volatility of stock returns, the credibility of management forecasts, and media coverage: Evidence from Japanese firms, Japan and the World Economy, 23 (1), 28-39.
Baginski, S.P., Campbel, J.L., Ryu, P.W., & Warren, J.D., (2019), Do Managers Bias their Forecasts of Future Earnings in Response to their Firm’s Current Earnings Announcement Surprises?, School of Accounting & Finance, The Hong Kong Polytechnic University.
Baginski, S.P., Conrad, E.J., & Hassell, J.M., (1993), The Effects of Management Forecast Precision on Equity Pricing and on the Assessment of Earnings Uncertainty, The Accounting Review, 68 (4), 913-927.
Bhattacharya, N., Desai, H., & Venkataraman, K., (2009), Does Earnings Quality Affect Information Asymmetry? Evidence from Trading Costs, Contemporary Accounting Research, 30 (2): 482-516.
Brown, S., & Hillegiest, S. A., (2007), How Disclosure Quality Affects the Level of Information Asymmetry, Reviewe of Accounting Studies, 12 (2-3): 443-477.
Chen, C., Xiumin, M., Roychowdhury, S., Xin, W., & Matthew, B., (2016), Clarity Begins at Home: Internal Information Asymmetry and External Communication Quality, The Accounting Review, 93 (1), 71-101.
Coller, M., & Yohn, T.L., (1997), Management Forecasts and Information Asymmetry: An Examination of Bid-Ask Spreads, Journal of Accounting Research, 35 (2), 181-191.
Cornell, B., & Landsman, W.R., (1989), Security Price Response to Quarterly Earnings Announoements & Analysts Forecast Revisions, The Accounting Revie, .64(4), 680-692.
Domingues, A., Cerqueira, A., & Brandão, E.,(2016), Idiosyncratic volatility and earnings quality: evidence from U.K, Working Paper, School of Economics & Management, University of Porto.
Engle, R.F., Hansen, M.K., Karagozoglu, A.K., & Lunde, A., (2021), News and Idiosyncratic Volatility: The Public Information Processing Hypothesis, Journal of Financial Econometrics, 19 (1), 1-38.
Foerster, S.R., Sapp, S. G., & Shi, Y., (2010), The Impact of Management Earnings Forecasts on Firm Risk and Firm Value, Working Paper, University of Western Ontario, AAA 2010 Financial Accounting and Reporting Section.
Georgie,J., Jiang,D., & Xu, T.Y., (2009), The Information Content of Idiosyncratic Volatility, Journal of Financial and Quantitative Analysis, 44: 1-28.
Glosten, L.R., & Milgrom, P.R., (1985), Bid, ask, and transaction prices in a specialist market with hetergeneusly informed traders, Journal of Financial Econimics, 14 (1): 71-100.
Gong, G., Yue Li, L., & Xie, H., (2009), The Association between Management Earning Forecast Errors and Accruals, Accounting Review, 84(2), 497-530.
Gounopoulos, D., Kraft, A.G., & Skinner, F.S., (2020), Voluntary vs Mandatory Management Earnings Prediction & Company Survival, Working Paper, Available at https://ssrn.com
Hassell, J., Jennings, R., & Lasser, D., (1988), Management earning forecast: Their usefulness as a source of firm specific information to security analysts, Journal of financial research, 11(4): 303-319.
Healy, P., & Palepu, K., (2001), Information asymmetry, corporate disclosure, and the capital markets: A review of the empirical disclosure literature, Journal of Accounting and Economics, 31 (1-3): 405-440.
Hirst, E., Koonce, L., & Vankataraman, S., (2008), Management earnings forecasts: a review and framework, Accounting Horizons, 22 (3), 315-338.
Imhof, M.J., & Seavey, S.E., (2014), Corporate risk-taking, firm value and high levels of managerial earnings forecasts, Advances in Accounting, incorporating Advances in International Accounting, 30: 328-337.
Ittner, C.D., & Michels, J., (2017), Risk-based forecasting and planning and management earnings forecasts, Review of Accounting Studies, 22 (3), 1005-1047.
King, R., Pownall, G., & Waymire, G., (1990), Expectations adjustment via timely earnings forecast disclosure: Review, synthesis and suggestions for future research, Journal of Accounting Literature, 9: 113-144.
Kitagawa, N., & Okuda, S.’, (2016), Management Forecasts, Idiosyncratic Risk, and the Information Environment, The International Journal of Accounting, 2 (5), 25-34.